ریاضی نهم صفحه 131 - فعالیت 1
1- به تعریف دایره به عنوان یک شکل هندسی مسطح توجه کنید :
دایره، مجموعه نقاطی از صفحه است که همهٔ آن نقطهها از یک نقطه در همان صفحه به نام مرکز به یک فاصلهٔ ثابت و مشخص هستند. به این اندازهٔ ثابت، شعاع دایره میگوییم.
با توجه به این تعریف در قسمت زیر، کره را به عنوان یک شکل هندسی فضایی تعریف کنید.
کره مجموعه __________ از فضا است که __________ مرکز __________ هستند. به این اندازه __________ میگوییم.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی نهم صفحه 131 - فعالیت 1
**تعریف کره با الگوبرداری از دایره**
سلام به شما دانشآموزان عزیز! همانطور که میدانید، تفاوت اصلی دایره و کره در ابعاد آنهاست؛ دایره یک شکل دو بعدی (روی صفحه) و کره یک شکل سه بعدی (در فضا) است. برای تعریف کره، دقیقاً از همان منطق دایره استفاده میکنیم، با این تفاوت که به جای کلمه «صفحه» از کلمه «فضا» استفاده میکنیم.
**تکمیل جاهای خالی:**
کره مجموعه **نقاطی** از فضا است که **همهٔ آن نقطهها از یک نقطه ثابت به نام** مرکز **به یک فاصلهٔ ثابت** هستند. به این اندازه **ثابت، شعاع کره** میگوییم.
**نکته آموزشی:**
در دایره، تمام نقاط روی یک کاغذ صاف قرار دارند، اما در کره، این نقاط در تمام جهتها (بالا، پایین، چپ، راست، جلو و عقب) گسترده شدهاند، دقیقاً مثل یک توپ فوتبال.
ریاضی نهم صفحه 131 - فعالیت 2
2- کارهای زیر را انجام دهید تا در انتهای فعالیت، راه محاسبهٔ حجم کره را پیدا کنیم.
- یک توپ پلاستیکی به شکل کره تهیه کنید.
- مانند شکل مقابل با قرار دادن دو سطح صاف موازی، قطر کره را اندازه بگیرید.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی نهم صفحه 131 - فعالیت 2
**آمادهسازی برای محاسبه حجم کره**
در این بخش از فعالیت، ما قصد داریم به صورت تجربی و عملی با ابعاد کره آشنا شویم.
**گامهای اجرایی:**
1. **انتخاب کره:** یک توپ پلاستیکی ساده را به عنوان مدل فیزیکی کره در نظر بگیرید.
2. **اندازهگیری قطر ($d$):** چون نمیتوانیم خطکش را از وسط توپ رد کنیم، از یک ترفند هندسی استفاده میکنیم. توپ را بین دو صفحه تخت و موازی (مثل دو کتاب یا دو تخته) قرار میدهیم. فاصله بین این دو صفحه، دقیقاً برابر با **قطر کره** خواهد بود.
**مفهوم ریاضی:**
وقتی قطر را اندازه گرفتید، با تقسیم آن بر عدد 2، **شعاع ($r$)** کره به دست میآید. شعاع مهمترین عدد برای محاسبات بعدی ما یعنی پیدا کردن حجم و مساحت سطح کره است.
$$r = \frac{d}{2}$$
این آزمایش به ما کمک میکند تا بفهمیم که در هر کره، فاصله مرکز تا هر نقطهای از سطح پوسته، همیشه عددی ثابت و برابر با شعاع است.